titel
Ontdek de thema's... Kunst & LetterenOntdek de thema's... GeheugenOntdek de thema's... RetoricaOntdek de thema's... GeschiedenisOntdek de thema's... FilosofieOntdek de thema's... MystiekOntdek de thema's... EssaysOntdek de thema's... Over de natuur
alle uitgaven geordend op auteur alle uitgaven geordend op boek contact voor de pers voor de boekhandel prospectus Rights catalogue Foreign rights

houd mij op de hoogte

De Homerus-prijs van het Nederlands Klassiek Verbond is de prijs voor het Nederlandstalige boek gepubliceerd gedurende het voorbije jaar, dat het best erin is geslaagd een brug te slaan tussen de Oudheid en het nu.

Bestel het boek
Bekijk de prijzenkast

omslag

Homerus-prijs 2013
van het Nederlands Klassiek Verbond

voor Jan Maarten Bremer & Ton Kessels


Juryrapport Homerus-prijs 2013

De jury - dit jaar samengesteld uit Patrick De Rynck, classicus, publicist en vertaler bekend van kranten, radio, musea en erfgoedinstellingen in België, Theo Toebosch, archeoloog, auteur en journalist bij NRC Handelsblad, Elsevier, Museum Magazine en Archeologie Magazine - heeft het dit keer niet gemakkelijk gehad om tot een besluit te komen. Maar dat alleen al bewijst de hoge kwaliteit van wat we onder ogen hebben gekregen. Er waren door de afdelingen van het NKV een dozijn boeken voorgedragen, waarvan er drie moesten worden genomineerd. Moeilijkheid was onder meer: hoe een boek over een aspect van de Oudheid vergelijken met een (geannoteerde) vertaling?

De jury kon niet anders dan onder de indruk zijn van de grandioze vertaling van een ongetwijfeld weerbarstige Griekse tekst: de Politica, het werk over politiek en de staatsinstellingen en -structuur van Aristoteles, verzorgd door Jan Maarten Bremer en Ton Kessels.

Waarom was de jury zo gecharmeerd door dit boek? Laten we beginnen met het minst belangrijke, alhoewel, het oog mag ook wat hebben: het boek is door de Historische Uitgeverij van Groningen prachtig uitgegeven en het is heel fraai gedrukt. Het maakt daarenboven deel uit van een prijzenswaardige reeks, die het œuvre van Aristoteles in Nederlandse vertaling wil uitbrengen en die het NKV op deze wijze ook graag indirect onder de aandacht wil brengen. Deze vertaling van de Politica is daarbij ook een primeur in het Nederlands en we mogen naar verluidt van beide auteurs nog een vertaling van Aristoteles Athenaiôn Politeia verwachten.

Ten tweede en al heel wat belangrijker: er is door de beide auteurs een uiterste zorg aan besteed. Zo treffen we erin een verhelderende verklarende woordenlijst aan, die het boek ook voor leken helpt ontsluiten; er is een overzichtelijk register met oordeelkundig uitgekozen trefwoorden, niet te veel en niet te weinig; er is een verklarende lijst eigennamen en een bibliografie. De vertaling is ook tekstkritisch verantwoord. De knappe historische en filosofische inleiding telt net geen 30 bladzijden, niet te lang dus, zodat men mag verwachten dat de meeste lezers ze ook voorafgaandelijk zullen lezen. Daarbij wijzen de auteurs nog op de nawerking van de tekst tot op vandaag. De noten onderaan de tekst van de vertaling zijn beperkt in omvang gehouden, maar blijven toch steeds zeer duidelijk en bevatten een schat aan informatie en zeer veel kruisverwijzingen naar andere plaatsen in het traktaat, in het werk van Aristoteles als geheel, naar Plato en andere werken uit de Griekse literatuur.

Daaruit werd het ons duidelijk dat de auteurs kunnen bogen op een jarenlange ervaring en studie over het werk van Aristoteles. Wat daarbij opvalt is de voorbeeldige wetenschappelijke bescheidenheid van de auteurs: men merkt haast niet van hoeveel geleerdheid en uitzonderlijke belezenheid zij op iedere bladzijde getuigen. En wie daaraan zou twijfelen, moet maar even de indrukwekkende publicatielijst van beide auteurs naspeuren, waarmee zij in dit boek evenwel nergens pronken.

Wat ons aanvankelijk argwanend maakte is de bijzondere vlotheid van de Nederlandse tekst. Bij de lectuur vergeet men na enkele regels al dat men een vertaling aan het lezen is van een antieke, Griekse tekst: zo helder is het betoog. Daarom besloten wij een reeks steekproeven te nemen en de Griekse tekst die - eerlijk gezegd - werkelijk een harde noot om kraken moet zijn geweest, naast het Nederlands te leggen. Welnu, wij kunnen u verzekeren, zoals een jurylid het uitdrukte: overal bleek de vertaling 'voorbeeldig'. We zijn er van overtuigd dat sommige grote taalgebieden die ons omringen op deze Nederlandse versie jaloers mogen zijn.

Eén reserve leefde er aanvankelijk bij de jury: beantwoordt zo'n filosofische tekst wel aan ons criterium, dat het ook een brug slaat met het heden en bij mensen van vandaag interesse kan wekken voor de Oudheid? Welnu, dan moet men er maar in beginnen te lezen, want dan verdwijnt dat vooroordeel heel snel: de Politica van Aristoteles is allesbehalve een duistere en abstracte wijsgerige tekst; hij gaat veeleer over het concrete publieke leven. Men hoeft helemaal geen filosoof of historicus of taalkundige van de Oudheid te zijn om de vruchten van deze vertaling te kunnen genieten: zij kan probleemloos gelezen worden door, en inspirerend zijn voor: sociale en politieke wetenschappers, juristen, journalisten, politici en al wie zich interesseert voor maatschappelijke en politieke kwesties, voor elke bewuste burger dus, ook al zal het vaak aandacht vergen en bezonnenheid.

Namens de jury en namens het NKV is het ons een eer beide auteurs met hun meesterlijk boek te mogen feliciteren!
Utrecht, 5 oktober 2013.

De jury van de Homerus-prijs 2013 van het Nederlands Klassiek Verbond: Patrick De Rynck, Jan M.F. Van Reeth, Theo Toebosch

Mail deze pagina


Naar boven, de hoofdpagina, disclaimer of het colofon