titel
Ontdek de thema's... Kunst & LetterenOntdek de thema's... GeheugenOntdek de thema's... RetoricaOntdek de thema's... GeschiedenisOntdek de thema's... FilosofieOntdek de thema's... MystiekOntdek de thema's... EssaysOntdek de thema's... Over de natuur
alle uitgaven geordend op auteur alle uitgaven geordend op boek contact voor de pers voor de boekhandel prospectus Rights catalogue Foreign rights

houd mij op de hoogte

Op voordracht van de Faculteitsraad van de Faculteit der Letteren is door de Universiteit van Gent op 18 maart 2011 aan Frank Ankersmit het eredoctoraat verleend op grond van zijn uitmuntende wetenschappelijke verdiensten.

Bestel het boek
Bekijk de prijzenkast

omslag

Eredoctoraat Universiteit Gent
voor Frank Ankersmit


Laudatio bij de uitreiking van het eredoctoraat

Eredoctoraten worden in de regel toegekend aan wetenschappers die de ontwikkeling van hun discipline op een fundamentele manier hebben bepaald en gestuurd. In het geval van Frank Ankersmit gaat die regel zonder enige twijfel op. Binnen zijn discipline - de theorie en filosofie van de geschiedschrijving - bestaat er volgens sommigen een tijdperk voor Ankersmit en een tijdperk na Ankersmit. Men zou daarin nog een stap verder kunnen gaan: zonder Ankersmit kunnen we ons de discipline nog maar moeilijk voorstellen. Hij is samen met Hayden White de primus inter pares van de hedendaagse geschiedtheorie. Ankersmits impact op het denken over het verleden liet zich meteen voelen bij de publicatie in 1983 van zijn twee jaar eerder aan de universiteit van Groningen behaalde proefschrift Narrative logic: a semantic analysis of the historian's language. De titel van Ankersmits eerste boek geeft al meteen aan om welke vragen het hem in de rest van zijn oeuvre te doen zal zijn: wat is het verleden? hoe kunnen we het weergeven? welk soort kennis halen we eruit? maakt die kennis deel uit van het verleden zelf of is ze het product van onze beschrijvingen ervan? Aan dat eerste boek dankt hij meteen het 'label' waaronder zijn werk in talrijke overzichten wordt gevat: het 'narrativisme'. Die term wijst onder meer op Ankersmits overtuiging dat historici betekenis geven aan de werkelijkheid van het verleden in de vorm van verhalen en dat de vormgeving van die verhalen de betekenis die we aan het verleden opleggen mee stuurt. Toch dekt de vlag van het narrativisme allerminst het rijke oeuvre van Frank Ankersmit. De voorbije jaren is onze nieuw eredoctor zich op grond van zijn interesse in het verleden steeds meer gaan bezig houden met vragen rond politieke theorievorming. Hij is intussen de auteur van talrijke studies, waarvan ik U de titels hier niet allemaal ga opsommen. Ik vermeld er een paar, in omgekeerd chronologische volgorde, en ik ben er zeker van dat er onder de aanwezigen nogal wat lezers van sommige van die boeken zullen zijn: De sublieme historische ervaring uit 2007 (ook in Engelse editie, en vertaald in het Spaans, Chinees, Turks), Political representation uit 2001, History and tropology. The rise and fall of metaphor uit 1994 en De navel van de geschiedenis uit 1990. Zoals U aan de titels al kan horen, sommige van Ankersmits boeken zijn in het Nederlands verschenen en andere in het Engels, bij vooraanstaande Amerikaanse uitgeverijen - hij is daarmee het levende en inspirerende bewijs van het feit dat een Nederlandstalig onderzoeker vandaag zowel internationaal als in de moedertaal kan publiceren, waarbij dat laatste ook niet als een hinderpaal moet worden gezien voor de ontwikkeling van een internationale carrière. Niet alleen als auteur van boeken en andere wetenschappelijke bijdragen heeft Frank Ankersmit zijn sporen verdiend, ook als editor van verzamelbundels en van tijdschriften: hij is sinds jaar en dag een vooraanstaand lid van de editorial board van History and Theory, een van de meest gezaghebbende bladen in de discipline van de geschiedtheorie en in 2007 richtte hij zelf een tijdschrift op dat intussen grote naam en faam aan het verwerven is: Journal of the Philosophy of History.

Niet alleen de politiek in het verleden interesseert hem overigens, ook die van zijn eigen tijd staat in veel van zijn recente publicaties centraal. Frank Ankersmit heeft zich bij onze Noorderburen geprofileerd als een scherp commentator van de politieke actualiteit en hij was in 2005 co-auteur van het Liberaal Manifest van de VVD. Zijn academische en zijn politieke interesses moeten daarbij worden gezien als twee zijden van eenzelfde medaille. In die zin kan zijn werk ook als het perfecte antwoord gelden op de verzuchting van sommigen wat nu precies de maatschappelijke relevantie kan zijn van de geesteswetenschappen.

In de motivering die de faculteitsraad van 10 november 2010 tot de zijne maakte, wordt verder nog beklemtoond dat in het werk van Ankersmit raakvlakken te vinden zijn met verschillende disciplines uit onze faculteit: de filosofie en de geschiedenis in de eerste plaats, maar ook het denken over taal en over de literatuur heeft de jongste jaren in zijn werk een duidelijke plaats gekregen. Het doet mij een groot plezier vandaag collega's uit deze verschillende disciplines in dit auditorium te zien. Ik denk dat uw aanwezigheid een passend eerbetoon is aan deze uitmuntende en inspirerende onderzoeker, die ik nu graag het woord geef.

Hooggeleerde Ankersmit, beste Frank, het is mij een uitermate groot genoegen dat je hier bent om de titel in ontvangst te nemen waarmee de Universiteit Gent je vandaag wil eren.

Mijnheer de rector, mag ik u omwille van al de vermelde argumenten vragen om het eredoctoraat uit te reiken aan Frank Ankersmit.


Laudatio uitgesproken door Prof dr. Jürgen Pieters op 18 maart 2011, bij gelegenheid van de uitreiking van het eredoctoraat van de Universiteit van Gent aan Frank Ankersmit.

Mail deze pagina


Naar boven, de hoofdpagina, disclaimer of het colofon